Ngày 29/5 tại Hà Nội, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (KTTVMTB) đã tổ chức Hội thảo tập huấn tăng cường sử dụng thông tin khí hậu trong lĩnh vực y tế – sức khỏe cộng đồng với sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các sở, ngành của Thành phố Hà Nội.
TS. Nguyễn Thị Phương Mai phát biểu khai mạc hội thảo
Hội thảo được tổ chức nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ y tế trong việc sử dụng thông tin khí hậu phục vụ công tác chuyên môn; tăng cường ứng dụng hồ sơ rủi ro khí hậu trong xây dựng kế hoạch hành động y tế tại địa phương; đồng thời thúc đẩy trao đổi, chia sẻ thông tin và phối hợp liên ngành giữa lĩnh vực khí tượng và y tế.
TS. Nguyễn Thị Phương Mai chủ trì hội thảo
Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, TS. Nguyễn Thị Phương Mai (Phó Viện trưởng Viện KTTVMTB) nhấn mạnh, biến đổi khí hậu đang diễn biến ngày càng phức tạp, Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển kinh tế – xã hội. Các hiện tượng khí hậu cực đoan như nắng nóng, nắng nóng kèm theo độ ẩm cao có xu hướng gia tăng. Những yếu tố này làm gia tăng rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng, trong đó đáng chú ý là nguy cơ gia tăng tử vong và gánh nặng bệnh tật liên quan đến nóng – ẩm, nhất là đối với các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ em và người có bệnh nền. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã và đang cung cấp ngày càng đa dạng các sản phẩm thông tin khí tượng, thủy văn và biến đổi khí hậu như dữ liệu quan trắc, dự báo thời tiết, dự báo mùa và kịch bản biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn tồn tại khoảng cách giữa thông tin khí hậu được cung cấp và khả năng khai thác, ứng dụng hiệu quả các thông tin này trong công tác quản lý và ra quyết định của các ngành, đặc biệt là lĩnh vực y tế – sức khỏe cộng đồng.
Các đại biểu tham dự chụp ảnh chung
Tại hội thảo, TS. Trương Bá Kiên đã trình bày báo cáo “Thông tin khí hậu và biến đổi khí hậu phục vụ lĩnh vực y tế – sức khỏe cộng đồng”. Báo cáo tập trung phân tích các bằng chứng khoa học về tác động của khí hậu tới sức khỏe tại Việt Nam, bao gồm ảnh hưởng của nắng nóng, mưa lớn, độ ẩm, ô nhiễm không khí và các bệnh truyền nhiễm nhạy cảm với khí hậu. Báo cáo cho thấy nhiệt độ tăng có thể làm gia tăng nguy cơ nhập viện, tử vong và số ca mắc sốt xuất huyết; ô nhiễm PM2.5 gây ra gánh nặng tử vong sớm lớn tại các khu vực đô thị hóa nhanh. Trên cơ sở đó, báo cáo nhấn mạnh vai trò của thông tin khí hậu như một nguồn dữ liệu đầu vào quan trọng cho giám sát dịch tễ, cảnh báo sớm, phân bổ nguồn lực y tế và xây dựng các hệ thống y tế thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, TS. Trương Bá Kiên cũng đề xuất tăng cường tích hợp dữ liệu khí tượng với dữ liệu y tế nhằm phát triển các sản phẩm như bản đồ rủi ro sức khỏe theo khí hậu, cảnh báo nắng nóng sức khỏe và các công cụ hỗ trợ điều hành y tế.
TS. Trương Bá Kiên báo cáo tại hội thảo
Tiếp đó, TS. Trịnh Hoàng Dương trình bày báo cáo “Hướng dẫn đánh giá rủi ro sức khỏe do nóng – ẩm trong bối cảnh biến đổi khí hậu”. Báo cáo giới thiệu phương pháp đánh giá rủi ro sức khỏe cộng đồng do nhiệt trong điều kiện biến đổi khí hậu thông qua việc kết hợp các yếu tố phơi lộ, hiểm họa và tính dễ bị tổn thương. Trên cơ sở sử dụng nhiệt độ biểu kiến, tỷ suất tử vong và dữ liệu dân số, nhóm nghiên cứu đã xây dựng phương pháp ước tính tỷ lệ tử vong liên quan đến nhiệt trong tương lai theo các kịch bản phát thải khí nhà kính. Kết quả nghiên cứu cho thấy trong bối cảnh nhiệt độ tiếp tục gia tăng, rủi ro tử vong do nhiệt có xu hướng tăng mạnh hơn trong các kịch bản phát thải cao, đặc biệt tại các khu vực đô thị và nơi có mật độ dân cư lớn. Báo cáo đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc phát triển các công cụ đánh giá rủi ro và cảnh báo sớm nhằm hỗ trợ ngành y tế chủ động xây dựng các giải pháp thích ứng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước các hiện tượng nóng – ẩm cực đoan.
TS. Trịnh Hoàng Dương trình bày tại hội thảo
TS. Nguyễn Thị Thanh trong báo cáo “Giới thiệu hồ sơ rủi ro khí hậu và thảo luận khả năng ứng dụng trong lĩnh vực y tế – sức khỏe cộng đồng tại Hà Nội” đã giới thiệu tổng quan về hồ sơ rủi ro khí hậu, khung hồ sơ rủi ro khí hậu cho lĩnh vực y tế và thực tiễn xây dựng hồ sơ rủi ro khí hậu đối với lĩnh vực y tế – sức khỏe cộng đồng tại Hà Nội. Nội dung trình bày tập trung phân tích đặc điểm khí hậu của Hà Nội, các kịch bản biến đổi khí hậu theo mùa, cùng những rủi ro khí hậu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng trong tương lai. Báo cáo cũng nhấn mạnh vai trò của hồ sơ rủi ro khí hậu như một công cụ hỗ trợ ra quyết định, giúp các cơ quan quản lý nhận diện các nhóm đối tượng và khu vực dễ bị tổn thương, từ đó xây dựng các kế hoạch ứng phó, giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống y tế trước tác động của biến đổi khí hậu.
TS. Nguyễn Thị Thanh báo cáo tại hội thảo
Các đại biểu tham dự hội thảo đã tích cực trao đổi, thảo luận và đưa ra nhiều ý kiến thảo luận về đánh giá rủi ro sức khỏe do nóng – ẩm trong bối cảnh biến đổi khí hậu và khả năng ứng dụng hồ sơ rủi ro khí hậu trong lĩnh vực y tế – sức khỏe cộng đồng. Hội thảo là hoạt động thiết thực nhằm thúc đẩy tăng cường kết nối giữa lĩnh vực khí tượng và y tế, góp phần nâng cao năng lực quản lý rủi ro khí hậu và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.