Sáng ngày 02/6/2026, tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Hà Nội, Hội thảo khoa học “Tiếp cận Một sức khỏe (One Health) trong phòng chống kháng kháng sinh tại Việt Nam” đã được tổ chức với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, cơ quan quản lý, các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực y tế, nông nghiệp, môi trường và an toàn thực phẩm.
Các đại biểu tham quan Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC)
Tham dự và chỉ đạo hội thảo có đồng chí Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế; PGS.TS Phạm Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Nâng cao sức khỏe Việt Nam; PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, cùng đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và đại biểu đến từ các cơ quan, tổ chức trong nước.
PGS.TS Phạm Thanh Bình phát biểu khai mạc hội thảo
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Phạm Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Nâng cao sức khỏe Việt Nam nhấn mạnh kháng kháng sinh đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng nhất đối với sức khỏe cộng đồng trên phạm vi toàn cầu. Tình trạng sử dụng kháng sinh chưa hợp lý trong y tế, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản đã làm gia tăng sự xuất hiện của các chủng vi khuẩn kháng thuốc, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị bệnh và sự phát triển bền vững. Theo PGS.TS Phạm Thanh Bình, cách tiếp cận “Một sức khỏe” là giải pháp mang tính chiến lược nhằm kết nối các lĩnh vực y tế, thú y và môi trường trong công tác phòng chống kháng kháng sinh.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu tại hội thảo
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, đồng chí Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, kháng kháng sinh không chỉ là vấn đề của riêng ngành y tế mà còn tác động đến an ninh lương thực, môi trường và hệ sinh thái. Thứ trưởng nhấn mạnh Việt Nam đã và đang triển khai nhiều chính sách quan trọng như Chiến lược quốc gia về phòng, chống kháng thuốc giai đoạn 2023–2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời đẩy mạnh hợp tác liên ngành trong khuôn khổ One Health nhằm kiểm soát hiệu quả sự hình thành và lan truyền của các vi sinh vật kháng thuốc. Thứ trưởng cũng đề nghị các cơ quan quản lý, tổ chức khoa học và cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục tăng cường phối hợp, hoàn thiện hệ thống giám sát và thúc đẩy nghiên cứu khoa học phục vụ công tác phòng chống kháng kháng sinh.
PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại hội thảo
Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế cho rằng kháng kháng sinh hiện là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe toàn cầu trong thế kỷ XXI. Bà nhấn mạnh việc kiểm soát kháng thuốc cần được thực hiện đồng bộ trên cả ba trụ cột gồm sức khỏe con người, sức khỏe động vật và môi trường. Theo bà, bên cạnh việc tăng cường giám sát và sử dụng kháng sinh hợp lý, cần đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng, phát huy vai trò của các tổ chức khoa học nghề nghiệp và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong triển khai các giải pháp One Health.
Các đại biểu chụp ảnh toàn thể
Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe nhiều báo cáo khoa học phản ánh toàn diện thực trạng và giải pháp phòng chống kháng kháng sinh tại Việt Nam.
Đại diện Phòng Thức ăn chăn nuôi và Thuốc thú y, Cục Chăn nuôi và Thú y, đồng chí Lê Thị Huệ đã chia sẻ kinh nghiệm quản lý và giám sát kháng kháng sinh trong lĩnh vực thú y. Báo cáo cho thấy Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách và hành lang pháp lý nhằm kiểm soát việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh việc xây dựng mạng lưới giám sát quốc gia, ngành thú y đang triển khai các mục tiêu đến năm 2030 như phát triển cơ sở dữ liệu về kháng thuốc, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, thúc đẩy các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học và nghiên cứu các giải pháp thay thế kháng sinh nhằm giảm thiểu nguy cơ phát sinh kháng thuốc.
Đồng chí Lê Thị Huệ chia sẻ tại hội thảo
Phân tích từ góc độ sức khỏe cộng đồng, TS.BS. Trương Hồng Sơn, Phó Tổng Thư ký Tổng hội Y học Việt Nam, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, đã chỉ ra những nguy cơ từ tồn dư kháng sinh trong thực phẩm đối với con người. Theo ông, kháng sinh có thể xâm nhập vào thực phẩm thông qua hoạt động chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản hoặc từ các nguồn ô nhiễm môi trường. Thực phẩm không chỉ là nguồn phơi nhiễm tồn dư kháng sinh mà còn là một trong những con đường lan truyền vi khuẩn kháng thuốc quan trọng. Báo cáo cũng cảnh báo tình trạng kháng kháng sinh đang làm gia tăng chi phí điều trị, kéo dài thời gian nằm viện, làm giảm hiệu quả của các phác đồ điều trị và gia tăng nguy cơ tử vong, qua đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường kiểm soát việc sử dụng kháng sinh trong toàn bộ chuỗi sản xuất thực phẩm.
TS.BS. Trương Hồng Sơn
Cung cấp thêm bằng chứng khoa học về thực trạng kháng thuốc, TS. Nguyễn Thành Trung, Trưởng khoa Vi sinh và Biến đổi gen, Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, đã công bố kết quả nghiên cứu về tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella trong thực phẩm và Pseudomonas aeruginosa trong nước uống. Kết quả nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ nhiễm Salmonella trong một số mẫu thịt gia cầm ở mức đáng lưu ý, trong đó nhiều chủng vi khuẩn mang đặc tính đa kháng kháng sinh và chứa các gen liên quan đến kháng thuốc. Nghiên cứu cũng phát hiện khả năng kháng các chất tẩy rửa bề mặt ở một số chủng vi khuẩn, làm gia tăng nguy cơ tồn tại và phát tán trong chuỗi thực phẩm. Theo TS. Nguyễn Thành Trung, việc tăng cường giám sát kháng kháng sinh trong thực phẩm và nước uống cần được xem là một ưu tiên trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
TS. Nguyễn Thành Trung
Dưới góc độ môi trường, TS. Trần Quốc Trọng, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã giới thiệu Đề án giám sát kháng thuốc trong môi trường giai đoạn 2025–2030. Báo cáo khẳng định môi trường là một mắt xích quan trọng trong quá trình lan truyền vi khuẩn kháng thuốc và gen kháng thuốc giữa con người và động vật. Tuy nhiên, Việt Nam hiện vẫn còn thiếu dữ liệu về tồn dư kháng sinh trong môi trường, chưa có hệ thống giám sát chuyên biệt và các quy chuẩn kỹ thuật liên quan. Đề án hướng tới xây dựng mạng lưới giám sát, phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, triển khai các chương trình giám sát thí điểm tại các khu vực có nguy cơ cao và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm đánh giá đầy đủ tác động của kháng thuốc đối với hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.
TS. Trần Quốc Trọng
Khép lại phiên tham luận, ThS. Lương Thu Vinh, Trưởng phòng Pháp chế Thanh tra, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), đã trình bày những định hướng lớn trong hoàn thiện chính sách quản lý an toàn thực phẩm. Báo cáo chỉ ra nhiều tồn tại như hệ thống quản lý còn phân tán, hiệu quả hậu kiểm chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tình trạng thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng vẫn diễn biến phức tạp. Trên cơ sở đó, diễn giả đề xuất các định hướng trọng tâm gồm quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng, xây dựng hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia, tăng cường quản lý thức ăn đường phố và suất ăn tập thể, đồng thời kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước theo hướng thống nhất từ trung ương đến địa phương.
ThS. Lương Thu Vinh
Trong phần thảo luận, các chuyên gia, nhà quản lý và đại biểu đã trao đổi về những thách thức đặt ra trong công tác kiểm soát kháng kháng sinh tại Việt Nam, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng cường phối hợp liên ngành, hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực giám sát và thúc đẩy nghiên cứu khoa học phục vụ công tác phòng chống kháng thuốc.
PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà phát biểu bế mạc hội thảo
Phát biểu kết luận hội thảo, PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, nhấn mạnh rằng kháng kháng sinh là vấn đề liên ngành, liên lĩnh vực và chỉ có thể được giải quyết hiệu quả thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, các tổ chức khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và người dân theo cách tiếp cận “Một sức khỏe”. Những kết quả trao đổi tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hợp tác và triển khai các giải pháp thực tiễn nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động vật và môi trường trong thời gian tới.
Quang cảnh hội thảo.