Ngày 12/11/2026, tại Hà Nội, Ủy ban Quốc gia về Chương trình Thủy văn Quốc tế (IHP) của Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động năm 2026 với sự tham dự của đại diện Ban Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Văn phòng UNESCO tại Hà Nội, các bộ, ngành, cơ quan liên quan cùng các chuyên gia, nhà khoa học và thành viên Ủy ban Quốc gia IHP Việt Nam.
Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị
Hội nghị do PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia IHP Việt Nam chủ trì. Tham dự Hội nghị có đại diện Ban Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan nghiên cứu, các đơn vị liên quan và các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực thủy văn, tài nguyên nước.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà (Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia IHP Việt Nam) nhấn mạnh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, những thách thức về an ninh nguồn nước, thiên tai và quản lý bền vững tài nguyên nước đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, quản lý và hợp tác quốc tế. Với vai trò là cơ quan đầu mối quốc gia của Chương trình IHP tại Việt Nam, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển luôn chú trọng phối hợp với các cơ quan, đơn vị và cộng đồng khoa học nhằm thúc đẩy triển khai hiệu quả các hoạt động của Chương trình.
PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà phát biểu khai mạc Hội nghị
Đặc biệt, việc Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Ban Chỉ đạo khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Chương trình IHP (RSC-AP) nhiệm kỳ 2025–2027 là sự ghi nhận đối với những đóng góp của Việt Nam, đồng thời đặt ra trách nhiệm tiếp tục phát huy vai trò chủ động, tích cực trong thúc đẩy hợp tác và các sáng kiến chung của khu vực. Hội nghị tổng kết là dịp quan trọng để đánh giá thẳng thắn những kết quả đạt được, nhận diện khó khăn và thống nhất các kế hoạch hành động cho năm 2027.
Kết quả nổi bật trong hoạt động hợp tác quốc tế và nghiên cứu khoa học năm 2026
Tại Hội nghị, TS. Lương Hữu Dũng, Phó Trưởng ban Thư ký Ủy ban Quốc gia IHP Việt Nam đã trình bày Báo cáo tổng kết hoạt động năm 2026 và kế hoạch công tác năm 2027.
TS. Lương Hữu Dũng báo cáo tại Hội nghị
Trong hai năm 2025–2026, Việt Nam đã thể hiện vai trò chủ trì, điều phối và thúc đẩy hợp tác quốc tế về thủy văn và tài nguyên nước trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Việt Nam đã tổ chức thành công Cuộc họp Ban chỉ đạo IHP khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (RSC-AP) lần thứ 32 tại Việt Nam cùng với chuỗi hoạt động Hội thảo khoa học quốc tế, cuộc họp danh mục phân tích Thủy văn (CHA) và thực địa trong thời gian từ ngày 21 đến 23/10/2025, quy tụ gần 100 đại biểu đến từ 17 quốc gia thành viên cùng đại diện tổ chức UNESCO.
Tiếp nối thành công đó, tại Cuộc họp RSC-AP lần thứ 33 tổ chức vào tháng 9 năm 2026 tại Trung Quốc, Việt Nam đã đảm nhiệm vai trò chủ trì và điều phối các phiên họp chính với sự tham dự của 14 quốc gia thành viên. Cùng với đó, đại diện Việt Nam tích cực tham gia Hội thảo quốc tế lần thứ 6 về Văn hóa Nước; chia sẻ các kết quả nghiên cứu về hạn hán, khan hiếm nước tại khu vực Đông Nam Bộ dưới góc nhìn nước ảo và trinh bày tại Cuộc họp CHA về đánh giá rủi ro xâm nhập mặn đa ngành, quản lý tổng hợp tài nguyên nước tại Đồng bằng sông Hồng dưới tác động của biến đổi khí hậu. Đây là những đóng góp chuyên môn thiết thực, góp phần tăng cường trao đổi tri thức và chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu trong mạng lưới UNESCO-IHP.
TS. Nguyễn Thị Thanh Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Xã hội, Nhân văn và Tự nhiên, Bộ KHCN phát biểu tại Hội nghị
Trong hoạt động tham gia các cơ chế hợp tác và xây dựng văn kiện quốc tế, Ủy ban Quốc gia IHP Việt Nam đã tham gia và đóng góp ý kiến tại Phiên họp đặc biệt lần thứ 8 của Hội đồng Liên chính phủ IHP (thảo luận chỉ số giáo dục về nước, đề xuất di sản thủy văn UNESCO, đề xuất Nhóm công tác đánh giá tính khả thi của khuôn khổ Water Positive). Đồng thời, Ủy ban IHP Việt Nam góp ý đối với Dự thảo Biên bản ghi nhớ hợp tác Việt Nam – UNESCO giai đoạn 2026–2030.
Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, các nhiệm vụ và dự án được triển khai bám sát các chủ đề của Chương trình IHP-IX, tập trung vào nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo; giáo dục về nước trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; thu hẹp khoảng cách giữa dữ liệu và tri thức; quản lý tổng hợp tài nguyên nước trong điều kiện biến đổi toàn cầu; quản trị tài nguyên nước dựa trên khoa học nhằm giảm nhẹ, thích ứng và tăng cường khả năng chống chịu.
Ông Nguyễn Thạc Cường, Phó Vụ trưởng Vụ KHCN, Bộ NNMT phát biểu tại Hội nghị
Trong năm 2026, 7 nhiệm vụ, đề tài và dự án được xây dựng, thực hiện, trong đó có các nghiên cứu cấp quốc gia về bảo đảm an ninh nguồn nước trên lưu vực sông Đồng Nai và nâng cao khả năng chống chịu, thích ứng với suy giảm nguồn nước tại khu vực ven biển Bắc Bộ; nghiên cứu ứng dụng công nghệ học máy kết hợp mô hình khí tượng thủy văn nhằm nâng cao độ chính xác dự báo lũ đến các hồ chứa trên lưu vực sông Đà, sông Chảy và sông Gâm; đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến các ngành, lĩnh vực trọng điểm trên lưu vực sông Hồng và sông Đồng Nai. Bên cạnh đó, nhiệm vụ đánh giá khoa học về hệ thống cảnh báo sớm lũ, lũ quét và sạt lở đất tại tỉnh Cao Bằng và nghiên cứu thích ứng với biến đổi khí hậu cho Đồng bằng sông Hồng đã hoàn thành.
Một dấu ấn đáng chú ý khác là việc xúc tiến xây dựng đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu về Nước dạng II (Category 2 Center) dưới sự bảo trợ của UNESCO tại Việt Nam. Đây là một trong những sáng kiến quan trọng nhằm tăng cường năng lực nghiên cứu, kết nối chuyên gia và thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế trong lĩnh vực nước.
Bà Trần Lan Hương, Trưởng ban Khoa học Tự nhiên, Văn phòng UNESCO tại Hà Nội phát biểu tại Hội nghị
Tăng cường phối hợp liên ngành, thúc đẩy các nhiệm vụ trọng tâm năm 2027
Tại Hội nghị, đại diện các cơ quan, bộ, ngành và Văn phòng UNESCO tại Hà Nội đánh giá cao những kết quả hoạt động của Ủy ban Quốc gia IHP Việt Nam trong năm 2026, đặc biệt là vai trò Chủ tịch RSC-AP và những đóng góp trong thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế, nghiên cứu khoa học về nước.
Bà Lê Quỳnh Liên, Trưởng ban Hợp tác quốc tế, Viện Hàn lâm Khoa học và Côn nghệ Việt Nam phát biểu tại Hội nghị
Các đại biểu cũng tập trung thảo luận về giải pháp huy động nguồn lực nghiên cứu, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy và chuyển đổi số trong nghiên cứu, dự báo thủy văn; nâng cao chất lượng và khả năng chia sẻ dữ liệu liên ngành; đồng thời thúc đẩy phối hợp giữa các tiểu ban để giải quyết các vấn đề liên ngành về an ninh nguồn nước, đa dạng sinh học và bảo tồn hệ sinh thái.
PGS. TSKH. Phan Thị Hà Dương, Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại Hội nghị
Trên cơ sở đánh giá kết quả đạt được và những khó khăn, thách thức, Hội nghị xác định một số nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2027. Trong đó, tiếp tục phát huy vai trò Chủ tịch RSC-AP; tham gia các hoạt động của Hội đồng Liên chính phủ IHP tại Pháp nhằm xây dựng Chiến lược IHP-X giai đoạn 2030–2037; tham dự Cuộc họp RSC-AP lần thứ 34 và Diễn đàn Nước Thế giới năm 2027 tại Ả Rập Xê Út.
Bên cạnh đó, Ủy ban sẽ tập trung triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo định hướng hợp tác Việt Nam – UNESCO giai đoạn 2026–2030; thúc đẩy xây dựng Trung tâm Nghiên cứu về Nước dạng II dưới sự bảo trợ của UNESCO tại Việt Nam; tăng cường hợp tác quốc tế, trao đổi chuyên gia và đào tạo.
Ông Nguyễn Nam Khánh, Ban Thư ký, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam
Kết luận Hội nghị, PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà khẳng định Ủy ban Quốc gia IHP Việt Nam sẽ tiếp thu các ý kiến đóng góp, tiếp tục phát huy vai trò kết nối, thúc đẩy hợp tác khoa học và nâng cao vị thế của Việt Nam trong Chương trình Thủy văn Liên chính phủ UNESCO, góp phần giải quyết các thách thức về tài nguyên nước và phát triển bền vững.