Đối với khu vực miền Nam, Kịch bản biến đổi khí hậu cho Việt Nam, phiên bản 2025 cho thấy những thay đổi đáng chú ý về nhiệt độ, nắng nóng, mưa cực đoan, hạn hán và nước biển dâng. Đặc biệt, khu vực Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long cần được quan tâm trong bối cảnh nước biển dâng và nguy cơ ngập có thể gia tăng, trong khi các hiện tượng nhiệt và mưa cực đoan tiếp tục diễn biến phức tạp.
Ngày 16/10/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Hội thảo công bố kịch bản biến đổi khí hậu cho Việt Nam, phiên bản năm 2025. Hội thảo có sự tham gia của đại diện Cục Biến đổi khí hậu, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển cũng như đông đảo khách mời đến từ các sở, ban ngành, cơ quan thông tấn, trường học trên địa bàn.
Các đại biểu tham dự hội thảo chụp ảnh chung
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Mai Kim Liên, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu cho biết, Kịch bản biến đổi khí hậu cho Việt Nam phiên bản năm 2025 tiếp tục kế thừa các kết quả của những phiên bản trước, đồng thời cập nhật các kết quả khoa học mới nhất của Ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu, sử dụng thế hệ mô hình khí hậu mới và các kịch bản chia sẻ kinh tế – xã hội, cập nhật về phương pháp, dữ liệu và độ phân giải; bổ sung, chi tiết hóa thông tin về các yếu tố khí hậu, hiện tượng cực đoan, nước biển dâng và nguy cơ ngập; lần đầu cung cấp kịch bản theo các ngưỡng nóng lên toàn cầu, kịch bản chuyên sâu cho khu vực đô thị và bước đầu đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với một số lĩnh vực nhạy cảm. Những kết quả này góp phần nâng cao khả năng đánh giá rủi ro, hỗ trợ xây dựng và lựa chọn các giải pháp thích ứng phù hợp với từng ngành, lĩnh vực và địa phương.
TS. Mai Kim Liên phát biểu khai mạc hội thảo
Ông Nguyễn Hồng Nguyên, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Thành phố Hồ Chí Minh sau sắp xếp có 168 phường, xã, đặc khu, vừa là trung tâm kinh tế lớn của cả nước, vừa có vùng ven biển và mạng lưới sông, kênh, rạch dày đặc; triều cường, mưa lớn, xâm nhập mặn và nắng nóng đô thị đang tác động đồng thời đến đời sống của người dân.
“Về nguy cơ ngập, Sở ghi nhận khuyến cáo của Bộ rằng bản đồ nguy cơ ngập hiện là bản đồ ngập tĩnh do nước biển dâng, xây dựng ứng với kịch bản cao, chưa xét đến sụt lún đất, thủy triều, đê bao và các yếu tố động lực khác; để phục vụ thiết kế công trình và phòng, chống thiên tai, cần tiếp tục có các nghiên cứu chuyên sâu theo điều kiện đặc thù của địa phương. Với Thành phố, ngập chủ yếu do mưa lớn kết hợp triều cường, vì vậy nhu cầu về thông tin ngập chi tiết, có xét đồng thời các yếu tố này, là rất cấp thiết.
Ông Nguyễn Hồng Nguyên phát biểu tại hội thảo
Trên cơ sở đó, Sở xin đề nghị Cục Biến đổi khí hậu xem xét bốn nội dung: Một là, hướng dẫn cụ thể việc lựa chọn kịch bản, theo kịch bản SSP hay theo ngưỡng nóng lên toàn cầu, đối với từng loại quy hoạch, công trình thoát nước, đê, bờ bao của địa phương, và việc tích hợp kịch bản vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội. Hai là, cung cấp bộ số liệu và bản đồ kịch bản nước biển dâng, nguy cơ ngập chi tiết theo ranh giới mới của Thành phố, gồm 168 phường, xã, đặc khu; hướng dẫn việc cập nhật kịch bản chi tiết, đồng thời xem xét hạ quy mô ở độ phân giải cao hơn lưới 10 ki-lô-mét đối với khu vực đô thị. Ba là, phối hợp với Thành phố nghiên cứu mô hình ngập có xét triều cường, mưa lớn, sụt lún và vận hành các công trình kiểm soát triều. Bốn là, hỗ trợ tập huấn, chuyển giao công cụ khai thác Kịch bản và WebGIS cho các sở, ngành, địa phương, đồng thời thiết lập đầu mối hỗ trợ kỹ thuật làm việc thường xuyên với Viện” – Ông Nguyễn Hồng Nguyên nói.
Cùng với đó, Ông Nguyễn Hồng Nguyên cũng cho biết, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh sẽ sử dụng Kịch bản năm 2025 làm căn cứ khoa học cho công tác quy hoạch, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và đầu tư thích ứng; đồng thời cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng, đánh giá tác động, tính dễ bị tổn thương, rủi ro và cập nhật Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu của Thành phố đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2075, trên cơ sở Kịch bản mới.
TS. Mai Kim Liên, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (giữa); Ông Nguyễn Hồng Nguyên, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh (phải) và PGS. TS. Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện KTTVMTB (trái) đồng chủ trì hội thảo
Tại hội thảo, các đại biểu đã nghe giới thiệu về Kịch bản BĐKH dành cho Việt Nam, phiên bản năm 2025. Trong đó, đối với khu vực miền Nam, Kịch bản BĐKH năm 2025 cung cấp những thông tin nổi bật sau:
Nhiệt độ và nắng nóng tiếp tục gia tăng
Kịch bản BĐKH năm 2025 cho thấy nhiệt độ trung bình năm tăng trong tất cả các kịch bản. Các chỉ số nhiệt cực đoan cũng gia tăng, trong đó khu vực phía Nam có thể chứng kiến sự gia tăng đáng kể số ngày nắng nóng.
Theo các kết quả theo ngưỡng nóng lên toàn cầu, khi mức nóng lên tăng từ 1,5°C lên 3-4°C, số ngày nắng nóng tăng rõ rệt; tại nhiều khu vực miền Trung và miền Nam, số ngày nắng nóng có thể tăng trên 50 ngày/năm ở các mức nóng lên cao.
Sự gia tăng nhiệt độ cũng có thể làm tăng các rủi ro liên quan đến sức khỏe, nhu cầu làm mát và điều kiện làm việc ngoài trời.
Quang cảnh hội thảo
Mưa cực đoan có xu hướng gia tăng
Bên cạnh sự gia tăng nhiệt độ, Kịch bản 2025 cho thấy các chỉ số mưa cực đoan có xu hướng tăng tại nhiều khu vực phía Nam.
Lượng mưa lớn nhất trong một ngày (Rx1day) và năm ngày liên tiếp (Rx5day) có xu hướng tăng, trong khi số ngày có mưa lớn cũng gia tăng. Đáng chú ý, số ngày có lượng mưa trên 100 mm/ngày tại một số khu vực có thể tăng khoảng 80–100% theo kịch bản cao.
Đối với các đô thị và vùng sản xuất tập trung, sự gia tăng của mưa cực đoan đặt ra yêu cầu tăng cường xem xét năng lực tiêu thoát nước, cơ sở hạ tầng và khả năng chống chịu trước các hiện tượng mưa lớn.
Đồng bằng sông Cửu Long là khu vực cần đặc biệt quan tâm đến nước biển dâng
Nước biển dâng là một trong những nội dung nổi bật của Kịch bản 2025 đối với miền Nam. Theo kịch bản cao, đến năm 2100, mức nước biển dâng trung bình tại vùng biển Việt Nam khoảng 61,9 cm, với cận trên của khoảng bất định khoảng 82,0 cm.
Tại các khu vực ven biển phía Nam, mức độ gia tăng này có ý nghĩa đặc biệt trong đánh giá nguy cơ ngập và các tác động liên quan đến điều kiện tự nhiên, sản xuất và cơ sở hạ tầng.
Đối với các khu vực ven biển, Kịch bản 2025 cũng đưa ra thông tin chi tiết hơn về mức nước biển dâng tại từng khu vực, qua đó tạo cơ sở để tiếp tục đánh giá rủi ro ở quy mô địa phương.
Các chuyên gia trình bày tại hội thảo
Nguy cơ ngập tập trung đáng kể tại Đồng bằng sông Cửu Long
Kết quả mô phỏng ngập do nước biển dâng cho thấy Đồng bằng sông Cửu Long là khu vực có tỷ lệ diện tích ngập đáng chú ý. Đến cuối thế kỷ, theo kịch bản cao, tỷ lệ diện tích ngập của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long khoảng 18,44%. Cà Mau là địa phương có nguy cơ ngập lớn nhất (32,44%), tiếp đến là An Giang khoảng 29,13%.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bản đồ ngập trong Kịch bản là kết quả ngập tĩnh do nước biển dâng. Kết quả chưa tính đến các yếu tố như sụt lún, thay đổi đường bờ, thủy triều, nước dâng do bão và các công trình bảo vệ bờ. Vì vậy, tài liệu khuyến nghị sử dụng kết quả này trước hết để nhận diện khu vực có nguy cơ, không sử dụng độc lập cho thiết kế công trình cụ thể.
|
Những con số đáng chú ý
|