Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp Viện cho NCS. Nguyễn Thành Công

Hội đồng đã nghe NCS. Nguyễn Thành Công trình bày nội dung luận án, đưa ra các nhận xét chi tiết và đánh giá toàn diện về công trình nghiên cứu của NCS trong cuộc họp kín.

Sáng ngày 19/10, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (KTTVMTB) đã tổ chức Hội đồng đánh giá luận án cấp Viện cho nghiên cứu sinh (NCS) Nguyễn Thành Công với đề tài luận án: “Nghiên cứu hiệu quả của thị trường các-bon trong lĩnh vực năng lượng đối với phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam”; Ngành: Biến đổi khí hậu; Mã số: 9440221.

GS. TSKH. Mai Trọng Nhuận chủ trì buổi đánh giá

Tới dự buổi đánh giá cấp Viện của NCS. Nguyễn Thành Công có TS. Bùi Xuân Hoàng, Chuyên viên chính, Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo; TS. Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng điều hành Cục Khí tượng Thủy văn; TS. Mai Kim Liên (Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu); Đại diện cơ sở đào tạo là PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà (Viện trưởng Viện KTTVMTB), TS. Nguyễn Quốc Khánh (Phó Viện trưởng), đại diện các cơ quan phối hợp đào tạo với Viện và các chuyên gia thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Tại buổi đánh giá, TS. Trần Thanh Thủy (Trưởng phòng Khoa học, Đào tạo và Hợp tác quốc tế) đã tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu và công bố Quyết định thành lập Hội đồng đánh giá luận án cấp Viện cho NCS. Nguyễn Thành Công. Cụ thể, theo Quyết định được ban hành, Hội đồng đánh giá luận án cấp Viện cho NCS. Nguyễn Thành Công gồm 7 thành viên: GS. TSKH. Mai Trọng Nhuận (Hội đồng Tư vấn quốc gia về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số) là Chủ tịch Hội đồng; PGS.TS. Mai Văn Khiêm (Cục Khí tượng thủy văn) là Ủy viên Thư ký; GS.TS. Trần Thọ Đạt (Đại học Kinh tế Quốc dân) là Ủy viên phản biện 1; PGS. TS. Nguyễn Thế Chinh (Viện Khoa học KTTVMTB) là Ủy viên phản biện 2; PGS. TS. Lê Hà Thanh (Đại học Kinh tế Quốc dân), PGS. TS. Nguyễn Đình Thọ (Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường) là Ủy viên phản biện 3 và TS. Trần Toàn Thắng (Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế – tài chính, Bộ Tài chính) là Ủy viên.

NCS. Nguyễn Thành Công trình bày các nội dung của luận án

Dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hội đồng là GS. TSKH. Mai Trọng Nhuận, các thành viên trong Hội đồng đã nghe NCS. Nguyễn Thành Công đã trình bày tóm tắt các nội dung của luận án gồm: Mục tiêu, đối tượng, phạm vi, nội dung và kết quả nghiên cứu… Nói về lý do lựa chọn đề tàm NCS cho biết, biến đổi khí hậu đặt ra yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng phát thải thấp. Đối với Việt Nam, cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 làm cho nhiệm vụ giảm phát thải khí nhà kính, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, trở nên cấp thiết. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã xác lập định hướng xây dựng và vận hành thị trường các-bon trong nước, trong đó hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính (ETS) là một công cụ quan trọng nhằm tạo tín hiệu kinh tế cho các cơ sở phát thải.

NCS cho biết, ngành điện được lựa chọn làm trọng tâm trong lĩnh vực năng lượng vì vừa có vai trò quan trọng đối với phát thải khí nhà kính, vừa cung cấp đầu vào thiết yếu cho hầu hết các hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Tuy nhiên, truyền tải và phân phối điện mang đặc điểm độc quyền tự nhiên, còn giá bán lẻ điện chịu sự điều tiết của Nhà nước. Trong điều kiện này, chi phí phát sinh từ nghĩa vụ ETS có thể không được truyền dẫn đầy đủ vào giá điện; mức độ truyền dẫn khác nhau có thể làm thay đổi cách tác động được phân bổ giữa kênh giá điện, các ngành sử dụng điện, hộ gia đình và phần giá trị ETS ròng còn lại tại ngành điện theo quy ước hạch toán của mô hình.

“Các nghiên cứu CGE thường đánh giá định giá các-bon trong điều kiện giá cả điều chỉnh tương đối linh hoạt, trong khi các mô hình năng lượng tập trung vào công nghệ, cơ cấu nguồn và chi phí giảm phát thải. Tại Việt Nam, còn ít nghiên cứu định lượng đồng thời xem xét tác động kinh tế – xã hội của ETS và trường hợp chi phí ETS chỉ được truyền dẫn một phần vào giá điện. Luận án vì vậy đánh giá hiệu quả tương đối của các kịch bản ETS trên ba phương diện: kết quả môi trường thông qua chỉ tiêu phát thải mô hình hóa; tác động kinh tế – xã hội thông qua GDP, CPI, tiêu dùng hộ gia đình và hoạt động sản xuất; và cách giá trị ETS ròng của ngành điện được phân bổ giữa kênh giá với phần chưa được phản ánh qua giá điện. Luận án không đánh giá toàn diện hiệu quả thể chế, hiệu quả vận hành sàn giao dịch hoặc hiệu quả tài chính của doanh nghiệp” – NCS Nguyễn Thành Công nói.

Luận án của NCS Nguyễn Thành Công đã xây dựng khung đánh giá định lượng đa chiều đối với các kịch bản ETS trong điều kiện giá điện chịu điều tiết, đồng thời xem xét kết quả phát thải mô hình hóa, tác động kinh tế – xã hội và cách tác động được phân bổ đối với ngành điện; mở rộng mô hình CGE PEP-1-1 bằng cách bổ sung phát thải khí nhà kính, phân bổ hạn ngạch miễn phí, giá trị ETS ròng và cơ chế truyền dẫn không hoàn toàn vào giá điện; kết hợp ba tham số gồm giá các-bon, tỷ lệ phân bổ miễn phí và hệ số truyền dẫn trong một lưới 126 kịch bản; cung cấp bằng chứng định lượng cho Việt Nam về tác động và hiệu quả tương đối của các kịch bản ETS, qua đó làm rõ mối quan hệ giữa kết quả môi trường, tác động kinh tế – xã hội và cách phân bổ tác động đối với ngành điện; đồng thời chỉ ra rằng hiệu quả của từng kịch bản phụ thuộc vào sự kết hợp giữa mức giá các-bon, tỷ lệ phân bổ hạn ngạch miễn phí và mức độ truyền dẫn chi phí ETS vào giá điện.

Các thầy cô trong hội đồng đọc nhận xét tại buổi đánh giá

Sau phần trình bày của NCS, các thầy cô trong Hội đồng đã lần lượt đọc ý kiến phản biện. Kết thúc phiên họp kín, Hội đồng đánh giá NCS. NCS. Nguyễn Thành Công đủ tiêu chuẩn đạt trình độ tiến sĩ. Tuy nhiên, NCS. cần sửa chữa và hoàn thiện Luận án theo Quyết nghị của Hội đồng trước khi nộp cho Thư viện Quốc gia.

Một số hình ảnh của buổi chấm luận án tiến sĩ của NCS. Nguyễn Thành Công: