Sáng ngày 20/8, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (KTTVMTB) đã tổ chức Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp Cơ sở cho nghiên cứu sinh (NCS) Nguyễn Thành Công với đề tài: “Nghiên cứu hiệu quả của thị trường các-bon trong lĩnh vực năng lượng đối với phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam”, ngành: Biến đổi khí hậu; Mã số: 9440221.
PGS.TS. Nguyễn Thế Chinh chủ trì buổi đánh giá
Buổi đánh giá luận án tiến sĩ cấp Cơ sở của nghiên cứu sinh NCS. Nguyễn Thành Công có sự tham dự của PGS. TS. Phạm Thị Thanh Ngà (Viện trưởng Viện KTTVMTB), TS. Nguyễn Quốc Khánh, TS. Lê Ngọc Cầu và TS. Trần Văn Trà (Phó Viện trưởng), GS.TS. Trần Thục (Chủ tịch Hội Khí tượng Thủy văn Việt Nam); TS. Tăng Thế Cường (Cục trưởng Cục Môi trường) cùng các chuyên gia thuộc Bộ Nông nghiệp Môi trường.
Các thầy cô trong Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp cơ sở của NCS. Nguyễn Thành Công
Tại buổi đánh giá, TS. Đặng Quang Thịnh (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Biến đổi khí hậu) đã tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu và công bố quyết định thành lập Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp Cơ sở của nghiên cứu sinh NCS. Nguyễn Thành Công gồm 7 thành viên: PGS. TS. Nguyễn Thế Chinh (Viện KTTVBĐKH) là Chủ tịch Hội đồng; TS. Đào Minh Trang (Viện KTTVMTB) là Ủy viên Thư ký; PGS. TS. Lê Hà Thanh (Đại học Kinh tế Quốc dân) là Ủy viên Phản biện 1; TS. Trần Toàn Thắng (Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế – tài chính, Bộ Tài chính) là Ủy viên Phản biện 2; PGS. TS. Nguyễn Văn Thắng (Viện KTTVBĐKH), TS. Hồ Công Hoà (Học viện Chính sách và Phát triển) và TS. Nguyễn Sỹ Linh (Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường) là Ủy viên.
NCS. Nguyễn Thành Công trình bày nội dung luận án trước các thành viên hội đồng
Dưới sự chủ trì của PGS. TS. Nguyễn Thế Chinh (Chủ tịch Hội đồng), các thành viên trong Hội đồng đã nghe NCS. Nguyễn Thành Công trình bày tóm tắt các nội dung của luận án. Trong đó tập trung vào 3 luận điểm bảo vệ chính: (1) Trong bối cảnh thị trường điện Việt Nam còn chịu sự điều tiết của Nhà nước, chi phí các-bon từ hệ thống trao đổi hạn ngạch không được truyền dẫn đầy đủ vào giá điện bán lẻ (hệ số truyền dẫn θ < 1). Điều này giúp hạn chế áp lực tăng CPI trong ngắn hạn, nhưng làm phát sinh phần chi phí không được bù đắp, tạo rủi ro tài chính cho doanh nghiệp điện lực và ảnh hưởng đến khả năng đầu tư, vận hành hệ thống điện trong dài hạn. (2) Tác động của thị trường các-bon đến tăng trưởng, lạm phát và phúc lợi xã hội phụ thuộc đáng kể vào thiết kế chính sách, đặc biệt là mức giá các-bon, tỷ lệ phân bổ hạn ngạch miễn phí α và hệ số truyền dẫn giá điện θ. Trong giai đoạn đầu, việc duy trì tỷ lệ phân bổ miễn phí ở mức phù hợp kết hợp lộ trình truyền dẫn chi phí từng bước có thể giảm sốc chi phí cho nền kinh tế mà vẫn duy trì tín hiệu giá cần thiết để thúc đẩy giảm phát thải. (3) Không tồn tại một thiết kế thị trường các-bon tối ưu tuyệt đối cho mọi mục tiêu chính sách. Giá các-bon cao và phân bổ miễn phí thấp tạo động lực giảm phát thải mạnh hơn nhưng làm gia tăng chi phí tuân thủ, áp lực lạm phát và tác động tiêu cực đến GDP; ngược lại, phân bổ miễn phí cao và θ thấp hỗ trợ ổn định vĩ mô ngắn hạn nhưng làm suy yếu tín hiệu giảm phát thải và chuyển gánh nặng chi phí sang ngành điện. Do đó, hiệu quả của thị trường các-bon cần được đánh giá như một bài toán đánh đổi giữa mục tiêu môi trường, kinh tế vĩ mô và ổn định tài chính ngành điện.
Các thầy cô trong hội đồng nhận xét về Luận án
Chia sẻ về những đóng góp mới của Luận án, NCS. Nguyễn Thành Công cho biết, Luận án đã xây dựng khung đánh giá hiệu quả thị trường các-bon theo hướng đa chiều, không chỉ xem xét hiệu quả giảm phát thải mà còn lượng hóa tác động đến tăng trưởng kinh tế, lạm phát, sản lượng ngành, phúc lợi hộ gia đình và tài chính ngành điện; Mở rộng mô hình cân bằng tổng thể khả toán PEP-1-1 để tích hợp các biến về phát thải khí nhà kính, giá các-bon, hạn ngạch phát thải, chi phí tuân thủ và cán cân chi phí các-bon ròng của các ngành chịu tác động; đặc biệt, bổ sung cơ chế truyền dẫn giá bất đối xứng qua hệ số θ nhằm phản ánh đặc thù thị trường điện Việt Nam; Trên cơ sở mô phỏng các kịch bản chính sách, đề xuất các định hướng về mức giá các-bon, tỷ lệ phân bổ miễn phí và lộ trình truyền dẫn chi phí các-bon vào giá điện, phù hợp với giai đoạn đầu phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam.
Kết thúc phần trình bày của NCS, các thầy cô trong Hội đồng đã đưa ra nhiều ý kiến nhận xét, đánh giá Luận án. Sau phiên họp kín, các thành viên trong Hội đồng đánh giá Luận án của NCS. Nguyễn Thành Công đạt yêu cầu nhưng cần tiếp tục chỉnh sửa để chuẩn bị cho buổi đánh giá cấp Viện.