Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (KTTVMTB) đã tổ chức hội thảo tập huấn “Tăng cường sử dụng thông tin khí hậu trong lĩnh vực nông nghiệp” tại tỉnh Thanh Hóa nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ ngành nông nghiệp trong việc ứng dụng thông tin khí hậu và biến đổi khí hậu phục vụ công tác chuyên môn, đồng thời hỗ trợ xây dựng kế hoạch hành động thích ứng với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp.
PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà phát biểu khai mạc
Hội thảo diễn ra ngày 27/5/2026 tại Khách sạn Mường Thanh, tỉnh Thanh Hóa, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia và cán bộ kỹ thuật trong lĩnh vực nông nghiệp, khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu. Chương trình tập huấn tập trung vào ba nội dung chính gồm: cung cấp thông tin khí hậu phục vụ sản xuất nông nghiệp; hướng dẫn đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất lúa; và giới thiệu hồ sơ rủi ro khí hậu phục vụ công tác quản lý, lập kế hoạch trong ngành nông nghiệp.
PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà chủ trì hội thảo
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà (Viện trưởng Viện KTTVMTB) nhấn mạnh vai trò của thông tin khí hậu trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt đối với tỉnh Thanh Hóa – địa phương chịu ảnh hưởng của nhiều hình thái thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán, mưa lớn và rét đậm, rét hại. Người đứng đầu Viện KTTVMTB kỳ vọng rằng, hội thảo sẽ góp phần tăng cường năng lực ứng dụng thông tin khí hậu trong quản lý sản xuất, giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng thích ứng của ngành nông nghiệp địa phương.
Các đại biểu chụp ảnh toàn thể
Tại hội thảo, TS. Trương Bá Kiên đã trình bày nội dung “Thông tin khí hậu và biến đổi khí hậu phục vụ lĩnh vực nông nghiệp”. Báo cáo tập trung làm rõ vai trò của thông tin khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp; các loại thông tin khí hậu phục vụ sản xuất như dự báo thời tiết ngắn hạn, dự báo khí hậu mùa và thông tin biến đổi khí hậu dài hạn; đồng thời giới thiệu kịch bản biến đổi khí hậu cho tỉnh Thanh Hóa và khả năng ứng dụng thông tin khí hậu trong hoạch định sản xuất nông nghiệp. Báo cáo cũng nhấn mạnh việc sử dụng thông tin dự báo khí hậu để tối ưu hóa hoạt động sản xuất, xây dựng kế hoạch mùa vụ, định hướng phát triển dịch vụ khí hậu và hỗ trợ hoạch định chính sách thích ứng với biến đổi khí hậu.
TS. Trương Bá Kiên trình bày tại hội thảo
Tiếp đó, báo cáo “Hướng dẫn đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất lúa” do TS. Nguyễn Thị Thanh trình bày đã giới thiệu các phương pháp đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với năng suất lúa tại Thanh Hóa. Nội dung tập trung vào việc ứng dụng mô hình thống kê trong tính toán biến đổi năng suất lúa dưới các kịch bản phát thải SSP2-4.5 và SSP3-7.0. Kết quả cho thấy, năng suất lúa tại Thanh Hóa có xu hướng giảm trong cả vụ Đông Xuân và vụ Mùa, trong đó vụ Mùa chịu tác động mạnh hơn. Các khu vực phía Bắc và Tây Bắc của tỉnh được xác định là nơi chịu ảnh hưởng lớn nhất. Báo cáo đồng thời đưa ra nhiều kiến nghị như ưu tiên giải pháp thích ứng cho vụ Mùa, lồng ghép thông tin khí hậu vào quy hoạch sản xuất lúa, phát triển giống lúa thích ứng và tăng cường ứng dụng dự báo khí hậu mùa vụ trong điều hành sản xuất.
TS. Nguyễn Thị Thanh trình bày tại hội thảo
ThS. Nguyễn Hồng Sơn trong báo cáo “Giới thiệu hồ sơ rủi ro khí hậu và khả năng ứng dụng trong lĩnh vực nông nghiệp tại Thanh Hóa” đã giới thiệu khung đánh giá rủi ro khí hậu theo IPCC với công thức: Rủi ro khí hậu = Hiểm họa x Mức độ phơi bày x Tính dễ bị tổn thương.
Báo cáo tập trung phân tích mục tiêu xây dựng hồ sơ rủi ro khí hậu cho tỉnh Thanh Hóa nhằm đánh giá và tổng hợp rủi ro khí hậu đối với sản xuất lúa, hỗ trợ cơ quan quản lý trong công tác điều hành sản xuất nông nghiệp và xây dựng các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu. Nội dung trình bày cũng cập nhật các kịch bản biến đổi khí hậu theo các kịch bản SSP, xu thế gia tăng nhiệt độ, nắng nóng và các hiện tượng thời tiết cực đoan tại Thanh Hóa trong tương lai. Theo báo cáo, mặc dù số ngày rét đậm, rét hại có xu hướng giảm, song các đợt rét cực đoan vẫn có khả năng xuất hiện với cường độ mạnh và kéo dài, gây ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất lúa. Hồ sơ rủi ro khí hậu được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng nông nghiệp và quản lý rủi ro khí hậu tại địa phương.
ThS. Nguyễn Hồng Sơn báo cáo tại hội thảo
Hội thảo cũng đã dành nhiều thời gian cho hoạt động thảo luận, trao đổi kinh nghiệm giữa các chuyên gia, nhà quản lý và đại biểu tham dự về khả năng ứng dụng thông tin khí hậu trong công tác quản lý sản xuất nông nghiệp tại Thanh Hóa. Các ý kiến tập trung vào nhu cầu tăng cường tích hợp dữ liệu khí hậu vào quy hoạch sản xuất, nâng cao hiệu quả cảnh báo sớm thiên tai và thúc đẩy các giải pháp thích ứng nhằm giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu đối với ngành nông nghiệp trong thời gian tới.