Sáng ngày 05/5/2026, tại Hà Nội, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (IMHEMS) đã tổ chức buổi làm việc với Cơ quan Khí tượng Trung ương (CWA), Đài Loan, Trung Quốc nhằm trao đổi chuyên môn và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực khí tượng, thủy văn và biến đổi khí hậu.
PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà phát biểu tại buổi làm việc
Buổi làm việc do PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng IMHEMS và TS. Chin-Tzu Fong, Phó Cục trưởng CWA đồng chủ trì, với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia hai bên.
Tại buổi làm việc, IMHEMS đã giới thiệu tổng quan về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và các hoạt động nghiên cứu, dịch vụ khí tượng, thủy văn và khí hậu tại Việt Nam. Đáng chú ý, Việt Nam được đánh giá là khu vực chịu ảnh hưởng đồng thời của nhiều hệ thống gió mùa, dẫn đến sự đa dạng và phức tạp của các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão nhiệt đới, lũ lụt, hạn hán, nắng nóng và xâm nhập mặn.
TS. Chin-Tzu Fong, Phó Cục trưởng CWA
IMHEMS cũng trình bày các kết quả cập nhật về kịch bản biến đổi khí hậu Việt Nam đến năm 2025, cho thấy xu thế nhiệt độ trung bình năm tăng rõ rệt, cùng với sự biến động phức tạp của lượng mưa theo vùng. Các kết quả này là cơ sở quan trọng phục vụ công tác hoạch định chính sách và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Một nội dung trọng tâm của buổi làm việc là chiến lược phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khí tượng, thủy văn. IMHEMS bước đầu triển khai các mô hình mạng nơ-ron nhân tạo (ANN), kết hợp mô hình động lực học với học sâu (như RegCM–CNN) nhằm nâng cao độ chính xác của dự báo thời tiết và khí hậu. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI tại Việt Nam hiện vẫn còn ở giai đoạn ban đầu và cần được tăng cường về dữ liệu, hạ tầng tính toán và nguồn nhân lực.
Hai bên trao đổi về các lĩnh vực hợp tác
Về phía CWA, các chuyên gia đã chia sẻ kinh nghiệm trong ứng dụng AI phục vụ dự báo bão, bao gồm các kỹ thuật học máy kết hợp mô hình vật lý, hệ thống dự báo bão tiên tiến (AITWRF) và hoạt động quan trắc bão bằng thiết bị thả từ máy bay (dropsonde). Những công nghệ này góp phần nâng cao đáng kể chất lượng dự báo và cảnh báo sớm thiên tai.
Hai bên đã thảo luận sâu về các định hướng hợp tác trong thời gian tới, tập trung vào các lĩnh vực như: chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm chuyên môn; nghiên cứu chung về mô hình dự báo thời tiết, đặc biệt là bão và mưa lớn; phát triển và ứng dụng AI/ML trong dự báo; xây dựng dịch vụ khí hậu phục vụ các ngành kinh tế; và nâng cao năng lực thông qua đào tạo, trao đổi chuyên gia.
Các chuyên gia chụp ảnh chung tại buổi làm việc
Ngoài ra, hợp tác trong phát triển hạ tầng tính toán hiệu năng cao (HPC) và ứng dụng GPU cho mô hình dự báo và AI cũng được xác định là một hướng đi quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong dự báo khí tượng, thủy văn và biến đổi khí hậu.
Buổi làm việc đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực giữa IMHEMS và CWA, góp phần nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam trong bối cảnh ngày càng gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan.